top of page
presente chuleta.png

tabelka z odmianami

Ćwiczenia:

Presente de indicativo
czyli czas teraźniejszy

czasowniki +y

1ª persona

wymiana O-UE

wymiana E-I

wymiana E-IE

 

 

Opanowanie sprawnego posługiwania się czasem teraźniejszym jest kluczowe z wielu względów. To nie tylko czas, którym posługujemy się najczęściej, ale też klucz do tworzenia kolejnych form czasownika. Dlatego trzeba dobrze opanować odmianę czasowników w czasie teraźniejszym, zanim przejdziemy do innych czasów.

Czasownik, tak jak w języku polskim, odmienia się przez osoby:

ja                                        yo

ty                                       

on/ona/pan/pani            él/ella/usted

my                                     nosotros (grupa męska lub mieszana) nosotras (żeńska)

wy                                      vosotros (męska+mieszana) vosotras (żeńska)

oni/one/państwo          ellos/ellas/ustedes

Pierwszy podział czasowników robimy ze względu na ich końcówkę. Wyróżniamy trzy grupy, trzy koniugacje, czasowniki zakończone na:

-ar

-er

-ir

Zgodnie z tym podziałem odmieniając czasownik będziemy dodawać do nich odpowiednie końcówki w każdej osobie gramatycznej. Mamy więc do zapamiętania 3 wzory odmiany czasowników w czasie teraźniejszym.

Żeby odmienić przez osoby czasownik zakończony na -ar najpierw odcinamy końcówkę -ar od bezokolicznika, a następnie podstawiamy zamiast niej końcówki odpowiadające każdej osobie:

-o

-as

-a

-amos

-áis

-an

W ten sposób mając czasownik hablar tworzymy następujące formy:

hablo

hablas

habla

hablamos

habláis

hablan

Czasowniki zakoczone na -er mają swój własny zestaw końcówek:

-o

-es

-e

-emos

-éis

-en

Podstawiając je do czasownika comer otrzymujemy odmianę:

como

comes

come

comemos

coméis

comen

Wreszcie czasowniki zakończone na -ir przyjmują następujące końcówki:

-o

-es

-e

-imos

-ís

-en

Stąd odmiana np. czasownika vivir:

vivo

vives

vive

vivimos

vivís

viven

Istnieją również czasowniki zwrotne. Rozpoznamy je po cząstce -se doczepionej do bezokolicznika (np. lavarse). W takich czasownikach dodatkowo odmieniamy tę cząstkę, stawiając ją przed odmienioną formą czasownika. Czasowniki zwrotne moga kończyć się na -ar, -er lub -ir i zgodnie z tym wybieramy odpowiedni wzór odmiany; odmiana 'se jest wspólna dla wszystkich czasowników zwrotnych.

lavarse                 

me lavo           

te lavas              

se lava              

nos lavamos              

os laváis               

se lavan  

 

atreverse

me atrevo

te atreves

se atreve

nos atrevemos

os atrevéis

se atreven                          

aburrirse

me aburro

te aburres

se aburre

nos aburrimos

os aburrís

se aburren

czasowniki regularne

nieregularne

czasowniki nieregularne

W języku hiszpańskim jest też sporo czasowników nieregularnych, które dla ułatwienia możemy podzielić na kilka grup.

Czasowniki z nieregularną pierwszą osobą.

saber- wiedzieć, umieć- yo sé

ver- widzieć, ogądać- yo veo

dar- dawać- yo doy

caber- mieścić się- yo quepo

hacer- robić- yo hago

salir- wychodzić- yo salgo

poner- kłaść, włączać- yo pongo

caer- spadać, upadac- yo caigo

traer- przynosić- yo traigo

valer- mieć wartość- yo valgo

Do tej grupy należy też wiele czasowników zakończonych na -cer oraz -cir, np.:

conocer-znać- yo conozco

nacer- rodzić się- yo nazco

parecer- wydawać się, być podobnym- yo parezco

conducir- prowadzić pojazd- yo conduzco

producir- produkować- yo produzco

deducir- dedukować- yo deduzco

Czasowniki z wymianą samogłosek.

Największą grupą czasowników nieregularnych, są te, w których wymieniają się samogłoski. Nie da się przewidzieć, nie znając czasownika, czy będzie on miał wymianę samogłosek czy nie, ale jest kilka zasad, które ułatwiają odmianę. 

1. Samogłoski wymieniają się zawsze w tych samych osobach- cała liczba pojedyncza i trzecia osoba liczby mnogiej;

2. wymiana dotyczyć może tylko przedostatniej sylaby (przy czasowniku zwrotnym trzeciej od końca);

3. wymieniają się konkretne samogłoski na inne, ściśle określone. Możliwe wymiany to: o--ue (lub u--ue), e--ie oraz e--i.

Czasowniki z wymianą o--ue mogą pojawić się we wszystkich trzech koniugacjach:

 volar                                                           

vuelo      

vuelas    

vuela     

volamos   

voláis   

vuelan 

 

poder   

puedo

puedes

puede

podemos

podéis

pueden

morir                                            

muero

mueres

muere

morimos

morís

mueren

mogą by zwrotne, np:

acostarse  

me acuesto  

te acuestas     

se acuesta     

nos acostamos   

os acostáis          

se acuestan       

volverse

me vuelvo

te vuelves

se vuelve

nos volvemos

os volvéis

se vuelven

dormirse

me duermo

te duermes

se duerme

nos dormimos

os dormís

se duermen

czasem może wystąpić również wymiana u--ue:

jugar

juego

juegas

juega

jugamos

jugáis

juegan

Ciekawym przypadkiem jest czasownik oler, w którym wymienia się pierwsza litera, ale o ile słowo może zaczynać się na o, to nie może zaczynać się na ue. W takim przypadku dopisujemy na początku h:

oler

huelo

hueles

huele

olemos

oléis

huelen

Czasowniki z wymianą e--ie również wystąpić mogą we wszystkich trzech koniugacjach; znajdą się też przykłady czasowników zwrotnych.

empezar 

empiezo 

empiezas   

empieza  

empezamos  

empezáis    

empiezan  

querer

quiero

quieres

quiere

queremos

queréis

quieren

preferir

prefiero

prefieres

prefiere

preferimos

preferís

prefieren

sentarse  

me siento  

te sientas 

se sienta     

nos sentamos 

os sentáis  

se sientan   

perderse

me pierdo

te pierdes 

se pierde

nos perdemos

os perdéis

se pierden

sentirse

me siento

te sientes

se siente

nos sentimos

os sentís

se sienten

Wymiana e--i może wystąpić tylko w czasownikach zakończonych na -ir:

pedir                                     

pido                                               

pides                                             

pide                                             

pedimos                                     

pedís                                             

piden                                           

vestirse

me visto

te vistes

se viste

nos vestimos

os vestís

se visten

Do grupy czasowników z wymianą samogłoskową dorzuca się zwykle jeszcze jeden przypadek: tzw. +y. Nie zachodzi w tym przypadku wymiana bo dodajemy jedną literę i nie jest ona samogłoską, bo czyta się jak j, ale ponieważ zjawisko zachodzi w tych samych osobach co wymiana samogłosek, zachodzą pewne podobieństwa. +y możemy spotkać tylko w czasownikach zakończonych na -ir, a konkretniej na -uir.

huir                                       

huyo                                             

huyes                                           

huye                                             

huimos                                         

huís                                               

huyen                                           

construir

construyo

construyes

construye

construimos

construís

construyen

 

 

 

 

 

Czasowniki z podwójną nieregularnością.

 

 Jest niewielka grupa czasowników, w których nieregularna pierwsza osoba, łączy się z wymianą samogłoskową. Zazwyczaj czasowniki mają tylko jeden rodzaj nieregularności; dwie na raz zachodzą w poniższych czterech czasownikach i ich pochodnych.

tener                                                                             

tengo                     

tienes                         

tiene                   

tenemos           

tenéis             

tienen                       

venir 

vengo 

vienes

viene

venimos

venís

vienen

decir

digo

dices

dice

decimos

decís

dicen

oír

oigo

oyes

oye

oímos

oís

oyen

​​​​​​

Czasowniki całkowicie nieregularne.

Do tej grupy zaliczamy również tylko cztery czasowniki:

ser                                                                          

soy           

eres          

es                 

somos             

sois                 

son              

estar

estoy

estás

está   

estamos

estáis

están

ir 

voy

vas

va

vamos

vais

van

haber

hay

1PERSONA.jpg
o-ue info.jpg
E-I.jpg
irregulares.jpg

desolasol

©2023 wykonanie desolasol. Stworzono przy pomocy Wix.com

bottom of page