top of page

IR

Ir to nie tylko iść- to jechać, lecieć, pÅ‚ynąć, poruszać siÄ™ w jakimÅ› kierunku w dowolny sposób, przemieszczać siÄ™ z jednego miejsca w drugie. Cel takiego ruchu zaznaczamy za pomocÄ… przyimka a (voy a casa, vamos al trabajo); a sposób w jaki siÄ™ poruszamy- en (en coche, en bicicleta, en barco, en avión; wyjÄ…tki: a pie, a caballo). Do tego istniejÄ… sÅ‚owa które Å‚Ä…czymy z ir ale nie sÄ… miejscami, wiÄ™c nie możemy użyć do nich 'a' (zwroty analogiczne do polskiego: jechać na, chociaż nie bÄ™dÄ… to dokÅ‚adnie te same zestawienia). Ir de vacaciones, de viaje, de excursión, de compras, de copas, de fiesta, de tapas- to tylko niektóre z możliwych kombinacji.

 

JeÅ›li użyjemy czasownika ir jako zwrotnego to podkreÅ›limy fakt opuszczenia miejsca, w którym siÄ™ znajdujemy. Możemy jednoczeÅ›nie poinformować o celu podróży, ale ważniejszy staje siÄ™ sam fakt wybycia skÄ…dÅ›. Me voy- idÄ™, idÄ™ sobie; ¿ya te vas?- już idziesz, wychodzisz, wyjeżdżasz?; nos vamos a casa- idziemy do domu, wychodzimy stÄ…d, żeby pójść do domu; no te vayas- nie odchodź. Irse może oznaczać także odchodzić w znaczeniu umierać, a w szerszej perspektywie również: zanikać, przemijać. Mi abuelo se fue el año pasado. Esta tradición se fue con el tiempo.

​

OczywiÅ›cie nie tylko ludzie dokÄ…dÅ› idÄ…. Co oczywiste, same Å›rodki transportu mogÄ… gdzieÅ› jechać (este autobús va a/para Madrid), ale np. droga może 'biec' do jakiegoÅ› miejsca (la carretera va hacia Vigo). Ir może w podobny sposób oznaczać: 'rozciÄ…gać siÄ™' (el parque va desde aquí hasta mi casa).

 

'Ir de' to także polegać na czymÅ›, opierać siÄ™ na czymÅ›, opowiadać o czymÅ›, podejmować jakiÅ› temat. ¿De qué va esta película?- o czym jest, o co chodzi w tym filmie?; ¿de qué vas?- o co ci chodzi, o czym ty gadasz?; ¿de qué va la reforma educativa?- o co chodzi, na czym polega ta reforma szkolnictwa?

​

Czasem można też 'ir con' co po pierwsze oznacza, naturalnie, z kimÅ› (voy contigo- idÄ™ z tobÄ…, vamos con nuestros amigos) ale też: w jakiÅ› sposób, np. ir con cuidado- czyli ostrożnie, ir con miedo- co niekoniecznie oznacza że idÄ™ gdzieÅ› z obawÄ…, ale też, że jestem, żyjÄ™ w strachu.

​

Kiedy poÅ‚Ä…czymy ir z przyimkiem 'por' może to oznaczać kilka rzeczy. Dostaniemy ponownie znaczenie dosÅ‚owne: czyli iść przez jakieÅ› miejsce (vamos por el parque); przechodzić przez coÅ› wirtualnie: voy por el tercer capítulo- jestem na trzecim rozdziale, voy por la mitad- jestem w poÅ‚owie; lub iść po coÅ›: voy por el pan- idÄ™ po chleb, chociaż w Hiszpanii dostawimy tam jeszcze 'a'- voy a por el pan (idÄ™ po chleb, idÄ™ kupić chleb). Jednak w zależnoÅ›ci od kontekstu, mogÄ… siÄ™ na to naÅ‚ożyć jeszcze inne znaczenia. I tak: 'voy por ti' możemy zrozumieć jako: idÄ™ po ciebie- dosÅ‚ownie i w przenoÅ›ni (dopadnÄ™ ciÄ™), idÄ™ za/zamiast ciebie, idÄ™ przez ciebie/z twojego powodu.

​​

Ir odnosi się też często do sposobu, w jaki ktoś 'chodzi' ubrany, jak wygląda. Va elegante, va de negro, va en traje, etc. ​

​

Istnieje kilka konstrukcji peryfrastycznych z ir. Ta najbardziej znana to oczywiÅ›cie ir a+bezokolicznik, oznaczajÄ…ca, plany na niedalekÄ… przyszÅ‚ość, zamiary, rzeczy, które z dużym prawdopodobieÅ„stwem siÄ™ wydarzÄ…. No salgas, va a llover. Voy a acostarme temprano hoy.

​

Ale ir można poÅ‚Ä…czyć również z gerundio. Vamos ahorrando para la nueva casa. Voy descubriendo cosas muy interesantes. Oznacza stopniowy i staÅ‚y progres w jakimÅ› procesie.

​

A także z formą participio, opisując stan w jakim ktoś się znajduje, np. va borracho, va enfadado (w podobnym znaczeniu jak polskie: chodzi struty).

​

Zamiast ¿cómo estás? można też zapytać  ¿cómo vas? i w odpowiedzi również możemy usÅ‚yszeć: voy bien. Częściej jednak spotkamy siÄ™ z: hoy no me va bien- czyli dzisiaj mi nie pasuje, np. spotkanie. ¿Te va bien a las 4? JednoczeÅ›nie można powiedzieć: todo va mal lub todo me va mal, w znaczeniu wszystko idzie mi źle, nie wychodzi mi, nie udaje siÄ™. 

​

Na koniec jeszcze kilka zwrotów z ir. 

Ir al grano- czyli iść do ziarna, to nasze: do sedna, do brzegu.

Ir demasiado lejos- to zajść za daleko, oczywiście w negatywnym znaczeniu.

¿Qué le vamos a hacer?- to takie: co zrobisz jak nic nie zrobisz?

Sin ir mas lejos czyli daleko nie szukając, kiedy podajemy jakiś przykład.

Vete tú a saber- a kto to może wiedzieć?

¡Qué va!- ależ skÄ…d!, a gdzie tam!

​

desolasol

©2023 wykonanie desolasol. Stworzono przy pomocy Wix.com

bottom of page